Có những tựa sandbox không cần quá nghiêm túc vẫn khiến người ta nhớ mãi, vì nó cho bạn một sân chơi để làm điều ngớ ngẩn theo cách hoành tráng nhất. Game Just Cause 4 thuộc nhóm đó, nơi cảm giác tự do đến từ việc bạn tự bày trò với móc câu, dây buộc và cả một thế giới phản ứng theo vật lý.
Cfun68 nhận thấy, trò chơi có những khoảnh khắc khiến bạn cười thành tiếng vì sự hỗn loạn quá “đúng ý”, rồi lại có lúc kéo bạn xuống vì nhiệm vụ lê thê. Điểm thú vị game Just Cause 4 là ngay cả khi cấu trúc tổng thể còn lủng củng, phần lõi sandbox vẫn đủ sáng để níu bạn thêm vài giờ nữa.
Game Just Cause 4 và cái chất sandbox vật lý gây nghiện
Điều khiến series Just Cause sống lâu không nằm ở cốt truyện, mà nằm ở cảm giác “mình có thể làm được chuyện này thật sao” khi bạn thử một ý tưởng điên rồ. Với game Just Cause 4, Solis trở thành sân khấu cho các pha đu dây, bay dù, lướt wingsuit và biến một căn cứ thành bãi tập ragdoll chỉ trong vài phút. Bạn có thể bước vào một khu vực trống, rồi tự biến nó thành “show diễn” bằng cách kéo xe, giật cột điện, thả vật thể và xem mọi thứ đổ sập theo phản ứng dây chuyền. Khi game vào đúng nhịp, nó cho cảm giác như một hộp đồ chơi khổng lồ, nơi niềm vui đến từ sự tò mò và thử nghiệm.
Nhưng sandbox hay cũng cần nhịp thở, và game Just Cause 4 đôi khi hụt hơi khi bạn phải quay lại những mục tiêu giống nhau chỉ để tô màu bản đồ. Cảm giác “tự do” bị pha loãng nếu trò chơi liên tục kéo bạn về các nhiệm vụ theo mẫu, nhất là khi bạn vừa trải qua một set piece quá rực lửa. Dù vậy, điều kỳ lạ là game vẫn có sức hút kiểu tinh nghịch, như đang thách bạn tìm thêm một trò quái nữa để làm.
Game Just Cause 4 và đảo Solis, thiên đường hỗn loạn Nam Mỹ
Bối cảnh Solis là một điểm cộng lớn, vì nó cho cảm giác như một “công viên” nhiều hệ sinh thái được ghép vào một bản đồ khổng lồ. Trong game Just Cause 4, bạn đi từ rừng rậm đến sa mạc, từ vùng núi băng đến những khu công nghiệp, nên mắt ít khi thấy chán dù bạn phải di chuyển rất nhiều. Bản đồ mở ngay từ đầu tạo cảm giác hào phóng, như thể game bảo bạn cứ đi, cứ phá, chuyện còn lại tính sau. Cách bố trí địa hình cũng phục vụ tốt cho di chuyển tốc độ cao, vì luôn có vách núi để bám, khoảng trống để lướt và đường dài để lao xe.
Thêm vào đó, việc đưa thời tiết cực đoan vào như chất xúc tác cho các màn trình diễn, dù nó chưa xuất hiện đủ dày để trở thành trục chính của trải nghiệm. Trong game Just Cause 4, những pha rượt đuổi giữa bão cát mù mịt hoặc lao xe qua vùng sét giăng kín có thể tạo ra khoảnh khắc rất điện ảnh, kiểu thế giới tự nhiên cũng đang đứng về phía kẻ thù. Khi vận hành đúng, thời tiết không chỉ để ngắm mà còn ép bạn đổi nhịp chơi, từ tầm nhìn bị bóp lại cho tới cách chọn đường, chọn điểm bám và cách tiếp cận mục tiêu.
Game Just Cause 4 với bộ công cụ gây hỗn loạn, nâng cấp đúng chỗ
Cái “đã” nhất của trò chơi thực ra nằm ở chỗ nó ưu tiên ngân sách cho phần vui, tức hệ thống đồ chơi và tương tác, thay vì gồng mình cân đối như một game bắn súng kiểu nghiêm túc. Với Game Just Cause 4, loạt gadget mới cùng khả năng tinh chỉnh loadout khiến bạn có thêm hàng chục cách khuấy đảo tình hình, kể cả khi vài món không hẳn mạnh nhất nếu đem so kèo bắn súng thuần. Để giải thích rõ vì sao bộ công cụ này vừa “ngon” vừa dễ gây nghiện, mình sẽ tách từng mảng ra phân tích riêng.
Dây buộc mới, bóng bay và booster gây cười
Dây buộc đúng kiểu “linh hồn” của series, và game Just Cause 4 làm rất đúng ý fan khi biến nó thành một bộ đồ chơi sáng tạo hơn hẳn, càng ngớ ngẩn càng đã. Bạn vẫn có thể móc kéo để ép hai vật thể lao vào nhau, nhưng lần này còn được bơm thêm lựa chọn như bóng bay để nâng đồ lên cao, rồi booster để hất mục tiêu phóng đi như một cú bắn thẳng tay. Chỉ vài thao tác, một bãi xe bình thường có thể hóa thành sân chơi va chạm hỗn loạn, hoặc bạn thả bóng bay cho thùng nhiên liệu lơ lửng rồi “tặng” nó một cú nổ trên không. Điểm thú vị là vật lý của game khá rộng rãi, không hay “bẻ” ý tưởng của bạn, nên những trò kỳ quặc thường kết thúc bằng cảnh tượng vượt dự đoán.
Tuy nhiên, khi bạn dùng dây buộc nhiều, game Just Cause 4 cũng lộ ra một thực tế là niềm vui đến theo từng đợt, rồi bị nhiệm vụ kéo xuống. Dây buộc tạo highlight rất mạnh, nhưng game chưa luôn biết cách “đóng khung” highlight đó vào một vòng chơi có nhịp tốt. Nếu bạn tự do lang thang, bạn sẽ thấy nó tuyệt vời, còn nếu bạn bị buộc phải hoàn thành các mục tiêu theo mẫu, dây buộc đôi khi trở thành cách “làm cho nhanh” chứ không còn là công cụ sáng tạo. Khi bạn coi đây là sân chơi thay vì chiến dịch nghiêm túc, dây buộc lại trở về đúng vị trí ngôi sao.
Vũ khí thời tiết, khi sandbox hóa chiến tranh
Một trong những ý tưởng hấp dẫn là bộ vũ khí gắn với thời tiết, vì nó hợp với tinh thần “làm quá” của series. Trong game Just Cause 4, các món như súng gió hay súng sét tạo ra kiểu hỗn loạn rất khác so với bắn đạn thường, vì nó ảnh hưởng cả đội hình địch lẫn công trình xung quanh. Thay vì chỉ hạ mục tiêu, bạn tạo ra tình huống, thổi bay một cụm kẻ địch khỏi vị trí, hoặc biến một góc chiến trường thành vùng điện giật lan tỏa. Điều này làm sandbox có chiều hơn, vì bạn không chỉ phá mà còn “đạo diễn” dòng chảy hỗn loạn.
Dù vậy, game Just Cause 4 đôi khi khiến các món đồ chơi này giống một “gia vị mạnh” hơn là công cụ được lồng ghép tinh tế vào nhiệm vụ. Có lúc bạn dùng chúng để vui, nhưng nhiệm vụ lại đòi các thao tác tỉ mỉ trong không gian hẹp, khiến đồ chơi trở nên thừa năng lượng. Sự lệch này làm nhịp game chông chênh, vì sandbox muốn rộng và phóng khoáng, còn nhiệm vụ lại kéo về các bước làm việc lặt vặt. Khi hai thứ ăn khớp, bạn có set piece đáng nhớ, còn khi lệch, bạn thấy mình đang làm việc văn phòng giữa một công viên giải trí.
Di chuyển không trọng lượng
Di chuyển là thứ giúp bạn tha thứ cho nhiều thiếu sót, vì nó mang lại cảm giác tự do thuần túy. Với game Just Cause 4, chuỗi móc câu, bung dù, lướt wingsuit vẫn là công thức gây nghiện, cho phép bạn cắt qua địa hình như đang chơi một môn thể thao mạo hiểm. Khi bạn chạm đúng nhịp, mọi thứ trôi chảy như một điệu nhảy, từ bám vào trực thăng đến lượn qua khe núi rồi đáp xuống đúng một nóc xe đang chạy. Cảm giác “mình kiểm soát được sự hỗn loạn” đến từ việc bạn tự dựng đường bay và thoát hiểm theo bản năng. Đây là kiểu di chuyển khiến bạn sẵn sàng đi xa chỉ để tìm một vách đá đẹp mà lao xuống.
Nhưng cũng cần nói thẳng là độ mới mẻ của di chuyển không tăng nhiều so với trước, nên cảm giác kỳ diệu có thể phai nếu bạn từng chơi các phần cũ. Trong game Just Cause 4, niềm vui di chuyển vẫn mạnh, nhưng không phải vì có bước tiến lớn, mà vì công thức vốn đã đủ tốt để chơi lại. Vấn đề là khi bạn xuống đất, cảm giác cơ thể Rico lại kém linh hoạt, khiến trải nghiệm chuyển từ bay sang bắn có độ gãy. Nếu bạn thích game vì bay nhảy, bạn sẽ thấy tuyệt, còn nếu bạn muốn cảm giác gunplay chắc tay, bạn sẽ dễ lăn tăn.
Game Just Cause 4 và nhiệm vụ gây hụt hẫng
Cốt lõi tiến trình vẫn xoay quanh việc giành quyền kiểm soát khu vực, và đây là nơi trò chơi vừa cố đổi mới vừa tự làm mình nặng nề. Trong game Just Cause 4, bạn không chỉ phá đủ để “tô màu” mà còn phải hoàn thành các mục tiêu cụ thể, rồi mới gọi lực lượng cách mạng đến chiếm khu. Ý tưởng này nghe có vẻ chiến lược hơn, tạo cảm giác có tiền tuyến, có quân số, có chuyển quân theo vùng lân cận. Thế nhưng lớp chiến lược đó thường chỉ là lớp sơn, vì kẻ thù không thật sự giành lại lãnh thổ, và mọi thứ vẫn phụ thuộc vào Rico làm nhiệm vụ. Khi cơ chế chiến lược không đi đến cùng, nó dễ trở thành sự rườm rà thay vì chiều sâu.
Vấn đề lớn hơn là nhiều nhiệm vụ có xu hướng kéo dài bằng các mục tiêu lặp, như tìm bảng điều khiển, giữ vị trí trong lúc “hack”, hoặc săn vật thể khó nhìn trong căn cứ. Với game Just Cause 4, những đoạn này tạo cảm giác như bạn bị ép làm công việc tỉ mỉ trong khi cơ chế điều khiển và không gian hẹp không phải thế mạnh. Pacing vì thế bị bẻ gãy, vì game mạnh nhất ở các cú bùng nổ hỗn loạn, còn nhiệm vụ lại bắt bạn đi chậm và làm việc lặt vặt. Khi bạn vừa “bay như điên” xong mà bị kéo vào một chuỗi mục tiêu nhỏ, cảm giác hụt sẽ rõ.
Game Just Cause 4 và combat
Just Cause vốn không phải FPS thuần, nhưng người chơi vẫn mong bắn súng có lực, kẻ thù có phản hồi và AI có chút nguy hiểm để hỗn loạn trở nên đáng giá. Trong game Just Cause 4, combat thiếu độ nặng, từ âm thanh súng đến phản ứng kẻ địch, tạo cảm giác hơi “xốp” dù hiệu ứng cháy nổ thì hoành tráng. Rico cũng thiếu các động tác giúp giao chiến linh hoạt như sprint đúng nghĩa hoặc né tránh rõ ràng, nên khi không bay nhảy, bạn dễ thấy cơ thể nhân vật cứng. AI đôi khi có hành vi lạ, khiến các pha giao tranh mất tính thuyết phục, dù tốc độ khung hình có thể vẫn ổn.
Tuy nhiên, điểm cứu là game Just Cause 4 không ép bạn chơi như một game bắn súng nghiêm túc, vì bạn luôn có thể “trốn” vào sandbox để làm trò khác. Nếu combat thuần khiến bạn chán, bạn có thể chuyển sang dùng dây buộc để hất xe vào đám đông, dùng thời tiết để tạo hỗn loạn, hoặc biến một cuộc đụng độ thành tai nạn liên hoàn. Điều này nghe như một cách bào chữa, nhưng lại đúng với bản sắc series, vì Just Cause luôn mạnh ở việc cho bạn phá luật. Nếu bạn chấp nhận triết lý “vui trước, chuẩn sau”, bạn sẽ tận hưởng game hơn nhiều.
Game Just Cause 4 và hiệu năng
Trong game Just Cause 4, việc bạn thổi tung nhiều thứ cùng lúc mà khung hình vẫn tương đối vững sẽ giúp trải nghiệm không bị gãy nhịp, nhất là khi bạn thích dựng cảnh hỗn loạn. Thế giới Solis đẹp theo kiểu màu sắc đa dạng và quy mô rộng, nên các chuyến bay dài cũng đáng nhìn. Tuy nhiên, vẻ đẹp đó bị “vết bẩn” bởi pop in và một số chi tiết môi trường xuất hiện muộn, làm cảm giác liền mạch giảm đi. Với người nhạy thị giác, pop in có thể phá nhập vai, nhất là khi bạn di chuyển nhanh liên tục.
Điểm khác là mức độ phá hủy có vẻ bớt “giòn” so với những phần trước ở một số công trình, vì nhiều căn cứ dùng vật liệu cứng như bê tông nên không sập đã như kỳ vọng. Trong game Just Cause 4, điều này có thể làm các màn phá hoại bớt thỏa mãn nếu bạn thích nhìn khung thép đổ như nhà que diêm. Việc thay C4 ném bằng một lựa chọn hiếm hơn cũng làm cảm giác “chủ động tạo nổ” bị hạn chế, nhất là khi bạn muốn kiểm soát nhịp phá hủy thay vì chờ cơ hội. Dẫu vậy, khi chuỗi nổ dây chuyền xảy ra, game vẫn tạo ra khoảnh khắc choáng ngợp rất đặc trưng.
Game Just Cause 4 lúc bùng nổ thì sáng rực và đã mắt, nhưng đôi khi lại chùng xuống khi bạn phải lặp lại những việc quen tay. Bù lại, trò chơi vẫn sở hữu các khoảnh khắc đúng nghĩa “chỉ trong game mới có”, từ cú đu dây thoát khỏi dây chuyền nổ đến việc biến một bãi xe thành sân khấu hài vật lý khổng lồ. Điểm khiến nó hụt chủ yếu đến từ bộ khung nhiệm vụ còn cũ và những pha đấu súng mặt đất thiếu lực kéo.
Nếu bạn bước vào với kỳ vọng đúng, coi đây là sandbox hành động để nghịch và tự tạo highlight hơn là một chiến dịch được dàn dựng tinh xảo, bạn sẽ thấy nó rất hợp tiền. Và với ai mê cảm giác bốc đồng kiểu “thử xem sao”, Solis luôn còn lý do để quay lại quậy thêm lần nữa.
